Een druilerige maandagmorgen. De wandeling naar het werk, door de straten van Antwerpen, is nog net iets troostelozer dan anders. De oortjes van mijn iPod fluisteren een lied dat altijd mijn onverdeelde aandacht krijgt. Om veel verschillende redenen, maar vandaag vooral omwille van deze zin:

Get to know your parents, you never know when they’ll be gone for good.

Iedereen klaagt wel eens over zijn moeder. Omdat ze zaagt. Omdat ze niet helemaal begrijpt waar jij mee bezig bent en dus al eens een domme opmerking maakt. Of omdat ze andere onhebbelijke gewoontes heeft. Eén keer per jaar sta ik mezelf toe om uit te spreken wat ik op zo’n moment altijd denk maar nooit zeg, en dat is nu: koester ze, nu ze er nog is.

Ik ben me er ten volle van bewust dat ik ook nu weer het risico neem om te klinken als een PowerPointpresentatie met foto’s van Anne Geddes die in je mailbox belandt en doorgestuurd moet worden aan “10 echte vrienden” — moeders zijn trouwens vaak de eersten om zo’n mailtjes door te sturen. Maar doe gewoon even de moeite, als je dit leest, om je mama vandaag op te bellen of er langs te lopen. Gewoon, om haar stem te horen of in haar ogen te kijken en een glimlach uit te wisselen. Want geloof me, je zal het nog missen.

Gek toch, hoe twee jaar soms een eeuwigheid lijkt, en het soms aanvoelt alsof het gisteren was.

Het leven gaat al snel weer verder — al na een dag zelfs — maar sommige dingen zijn nog altijd niet veranderd. Zo word ik nog steeds regelmatig overvallen door paniek. Ontzettend bang dat ik me haar niet meer voor de geest kan halen, of de dingen zou vergeten die ze zei. Of dat ik zou vergeten hoe haar stem klinkt.

Er zijn wel enkele schaarse video-opnames waarin ze opduikt, maar daar ben ik nog niet aan toegekomen. Die zal ik later wel eens bekijken. Als ik er klaar voor ben. Nu nog niet. Ik weet dat ze er zijn, en dat is ook al wat waard.

Het afgelopen jaar zijn er weer heel wat dingen gebeurd waar ze graag was bijgeweest. En situaties waar ik haar geweldig hard nodig had. Helaas.

Misschien nog een geweldig melig stukje advies: neem je gsm en stuur je mama een bericht om te zeggen hoe graag je haar ziet. Zomaar. Omdat je zoiets niet genoeg kan zeggen, en je het voor je’t weet alleen nog maar in gedachten kan doen.

Daar zaten we dan. Aan een tafeltje in een gezellig restaurant, te vieren dat we 4 jaar samen waren. Allebei met tranen in onze ogen.

Niet omdat zo’n relatieverjaardag een emotioneel iets is, maar omdat mijn mama ongetwijfeld een cadeautje voor ons zou gekocht hebben.

Want ze liet geen gelegenheid onbenut om cadeautjes te kopen en mensen te zeggen dat ze hen zo geweldig graag ziet.

Wij haar ook.

Vandaag is het precies een jaar geleden. Alle feest- en verjaardagen zijn de revue gepasseerd, telkens met één iemand minder rond de tafel.

En toch lijkt het allemaal nog niet zo lang geleden. Dat heeft allicht te maken met hoe ik het overgrote deel van het voorbije jaar geleefd heb: me zo veel mogelijk van de wereld proberen af te sluiten en er op mikken om zo weinig mogelijk nieuwe dingen mee te maken. Uit schrik om te vergeten.

Een mens kan maar een bepaald aantal zaken op de voorgrond in zijn hoofd houden voor ze geklasseerd worden in het grote geheugenarchief. En uit schrik om de herinnering aan mijn mama naar achteren te laten verdringen, probeerde ik nieuwe impulsen zo goed en zo kwaad mogelijk te vermijden. Een beetje belachelijk, want je moeder vergeet je immers nooit (en dat wéét ik ook wel), maar ik word bijvoorbeeld heel erg ongemakkelijk van het besef dat ik steeds meer moeite heb om me haar stem voor de geest te halen. Iets waar ik blijkbaar niet alleen in ben.

Sociaal isolement is waarschijnlijk ook niet de meest gezonde manier om een verwerkingsproces te beleven, maar je kan nu eenmaal niet helemaal zelf kiezen hoe je een bepaalde situatie aanpakt. Nu ja, je kan jezelf dwingen om het zus of zo te doen. Maar ik probeer mezelf niets op te leggen, en aandachtig en liefdevol te luisteren naar mijn noden en naar wat er in mijn hoofd zit. En zolang ik deftig blijf functioneren — zelfs al is het soms maar op een heel basic niveau — is daar eigenlijk ook niets mis mee.

Een van de dingen die ik het voorbije jaar ook geleerd heb, is namelijk dat er niet zoiets bestaat als een standaardscenario om met verlies om te gaan. Iedereen doet dat naar eigen inzicht en op zijn eigen tempo. En er zijn wel wat dingen die gelijklopen, maar uiteindelijk moet je zoiets helemaal alleen verwerken en is er geen ‘juiste’ of ‘foute’ manier om dat te doen. Niemand kan voelen wat jij voelt.

Vandaag besef ik dat het effectief al een jaar geleden is, en voel ik me banger dan ooit om te vergeten.