Bloggers vs. peilingen: 1-0?
“Bloggers voorspellen verkiezingsuitslagen beter dan polls.” Dat was de titel van een persbericht dat afgelopen vrijdag in m’n mailbox zat. O ja, er stond ook nog “Yves Leterme is de populairste politicus in de blogosfeer”. Interesse gewekt? Lees dan vooral even samen met mij de eerste alinea:
Brussel, 6 juli 2007 – Uit een gecombineerd onderzoek van Attentio en Hill & Knowlton blijkt dat de Belgische blogs het resultaat van de federale verkiezingen van vorige maand nauwkeuriger voorspelden dan de meeste opiniepeilingen. Attentio controleerde hoeveel keer de namen van Belgische politici en partijen voorkwamen op Belgische blogs, van twee maanden voor de verkiezingen tot de langverwachte dag zelf, 10 juni. Door de blogs voor de verkiezingen in de gaten te houden, had het succes van Jean-Marie Dedecker, Yves Leterme en Didier Reynders voorspeld kunnen worden.
Als ik zoiets lees, trekken mijn wenkbrauwen zich in een rare kronkel en brengen mijn stembanden een klank voort die een beetje lijkt op “HUH?”. Want hoe kan je zo’n stelling in godsnaam bewijzen? Online buzz vergelijken met opiniepeilingen, is dat niet een beetje appelen met peren vergelijken? Ik heb dus even contact opgenomen met het persbureau in kwestie, en met Simon McDermott van Attentio. Kunnen zij die bewering hard maken?
Aandacht vs. populariteit
Attentio heeft gemeten hoe vaak de namen van politici opdoken op de blogs uit hun index (die uit meer dan 400.000 blogposts bestaat), en op basis daarvan hebben ze conclusies getrokken over de populariteit van een politicus. 
Maakt niet uit of de bloggers nu positief of negatief tegenover een politicus stonden; hun naam droppen was genoeg — dat is nu eenmaal wat ‘buzz’ betekent. Dat wil trouwens ook zeggen dat bijvoorbeeld Pietel (die ongetwijfeld is opgenomen in de Attentio-index) zijn rant over Leterme zou bijgedragen hebben tot ‘s mans populariteit, maar soit.
Er is niks mis mee om de buzz rond een politicus te meten en daar mooie grafiekjes van te maken, maar noem het dan niet ‘populariteit’. Gebruik dan het modewoord ‘buzz’, of gebruik op z’n minst het iets neutralere ‘aandacht’. Volgens McDermott liggen ‘aandacht’ en ‘populariteit’ in de online wereld heel dicht bij elkaar, maar als je het zou illustreren met fictieve krantenkoppen, moet je toch toegeven dat ‘Veel aandacht voor Leterme’ heel anders klinkt dan ‘Leterme populairste politicus van België’, niet? En daar loopt de vergelijking met de ‘echte’ politieke peilingen al spaak, want als die zeggen dat de populariteit van Yves Leterme zo’n 41% bedraagt, betekent dat ook effectief dat 41% van het representatieve staal van de bevolking dat ondervraagd is, gezegd heeft dat ze Leterme wel zien zitten, en dat hij positieve gevoelens bij hen opwekt.
Representatief?
Als je de resultaten van een peiling wil afzetten tegen een andere peiling, moet je die twee in enige mate met elkaar kunnen vergelijken. En als je dat wil doen, helpt het als allebei de peilingen gebeurd zijn bij wat men ‘een representatief deel van de bevolking noemt’. Laten we er even de verguisde Stemmenkampioen weer bijhalen, een politieke peiling die een tijdlang op de site van Het Laatste Nieuws werd gehouden. Daar bestaat het ‘representatief deel van de bevolking’ uit mensen die a) internet hebben, b) de site van HLN bezoeken en c) zich vrijwillig aanmelden om deel te nemen. Erg representatief kan je dat dus niet noemen — je hebt zelfs niet genoeg goeie input om te kunnen herwegen.
Terug naar de peiling van Attentio. Zij vinden dat ze zonder problemen de vergelijking kunnen maken tussen een statistisch correcte peiling van pakweg De Standaard en de VRT en hun onderzoek, met meningen van mensen die a) een blog hebben die b) belangrijk genoeg is om in de Attentio-index te zitten en die c) in de aanloop naar de verkiezingen een uitgesproken mening hebben over politici. Ik ben absoluut geen statisticus, maar volgens mij kunnen de resultaten die je hier uithaalt niet echt betrouwbaar zijn. Of toch zeker niet in die mate dat je ze kan vergelijken met traditionele opiniepeilingen.
“Anecdotal evidence”
Toch beweert McDermott in zijn persbericht het volgende: “Op basis van de resultaten kwamen trends naar voren die noch uit de opiniepeilingen waren gebleken, noch uit de voorspellingen van de media.” Een behoorlijk straffe uitspraak. Maar wat werd er dan precies door bloggend België voorspeld dat de opiniepeilers niet hadden voorzien? Dat Leterme de populairste politicus zou worden? Dat paars afgestraft zou worden?
Volgens mij waren dat ook al wel min of meer de trends van de peilers in de aanloop naar de verkiezingen. Een sterk staaltje van wat men in sommige middens Hineininterpretierung noemt. Toen ik hem vroeg of hij die bewering kon staven, wist hij te zeggen dat er nog heel wat wetenschappelijk onderzoek moest gebeuren naar de interpretering van dergelijke blogmonitors, maar dat het “anecdotal evidence” toch al serieus aan het toenemen is. Interpreteert u vooral zelf…
Er zal inderdaad wel een en ander af te leiden zijn uit hun blogmonitor, en ik erken ook ten volle het nut van een bedrijf zoals Attentio (echt waar), maar gebruik de resultaten voor wat ze kunnen gebruikt worden en plaats ze in de juiste context. De juiste context is hier duidelijk niet ‘in vergelijking met onderzoeken die statistisch wel correct zijn’.
Het heeft een aantal Vlaamse kranten toch niet tegengehouden om dit persbericht quasi letterlijk over te nemen, en dat is misschien nog het strafste aan heel dit verhaal. De Standaard betaalt, samen met de VRT, belachelijk veel geld om zo’n peilingen te organiseren, en nog geen maand later vegen ze hun eigen resultaten van tafel door een bericht te publiceren waarin staat dat Het Toeval een even goeie voorspeller blijkt te zijn. Een klein bericht weliswaar, en je moet al goed zoeken om het te vinden (en flink tussen de regels lezen en er zelf de nodige interpretaties aan geven), maar het staat er wel degelijk.
Fieuw, dat moest er even uit… How about it, collega’s? Lanceren we tegen de volgende verkiezingen onze eigen partij en bloggen we dan alleen nog maar over onszelf?
View Comments
Pietel op 8 July 2007
Ik las het artikel ook, een persbericht heb ik niet gekregen.
Zoals je zegt, het aantal keer dat bloggers over een politicus bloggen is niet gelijk aan de voorspelling dat die bepaalde politicus een overwinning zal halen.
Het bericht heeft inderdaad even weinig waarde als de opiniepeilingen zelf.
(kan je mij het persbericht eens forwarden?)
Andhi op 8 July 2007
De cijfertjes die ze aanhalen zijn wel leuk, en ook de bijhorende PowerPoint is de moeite, maar ik vond het gewoon een beetje makkelijk succes proberen te halen door een zin te vormen met ‘bloggers’, ‘politiek’ en ‘peilingen’.
@ Pietel: check your mail…
Must reads « Journalinks op 9 July 2007
[...] Bloggers vs. peilingen: 1-0? – Andhi.be Onzinnig persbericht haalt moeiteloos de mainstream media [...]
Peilingbleiters « Andhi.be op 26 March 2008
[...] ‘De Stemmenkampioen’. Over die peiling (die lang op HLN.be heeft gelopen) heb ik het vroeger al eens gehad. Ik citeer mezelf even: […] Daar bestaat het ‘representatief deel van de [...]
Lou op 8 July 2007
Interessant, heb me daar ook vragen bij gesteld toen ik het las.
“De grootste verrassing was weggelegd voor Jean-Marie Dedecker (LDD). Hoewel zijn succes in de blogosfeer in het algemeen aan de lage kant was, steeg zijn populariteit bij de bloggers met maar liefst 275 procent tussen april en de verkiezingen in juni.”
… alleen bij Dominiek heb ik iets (positiefs) gelezen over Dedecker. Nu ja, ik heb er dan ook niet gàns het blogosfeertje op nageplozen, iets wat ze bij Attentio ongetwijfeld wél gedaan hebben *rolt met de ogen*. En dan is er ongetwijfeld nog een belangrijke factor: beïnvloeding!